ĐA DẠNG DI TRUYỀN VÀ BẢO TỒN NGUỒN GEN HAI LOÀI CÂY HỌ DẦU: DẦU MÍT (Dipterocarpus costatus) VÀ DẦU NƯỚC (D. alatus)  ĐANG BỊ ĐE DỌA TUYỆT CHỦNG Ở ĐÔNG NAM BỘ VIỆT NAM

 Hai loài cây họ Dầu: Dầu mít (Dipterocarpus costatus) và Dầu nước (D. alatus) phân bố ở rừng nhiệt đới Đông Nam Bộ Việt Nam. Chúng là loài cây gỗ đóng vai trò quan trọng trong hệ sinh thái và kinh tế ở Việt Nam. Nhựa được sử dụng trong chế biến sơn và sơn mài. Hiện nay, hai loài này được liệt kê là có nguy cơ tuyệt chủng trong Danh lục đỏ của IUCN (ver. 2015) và Sách đỏ Việt Nam (2007). Ngoài ra, một số loài cây trong chi Dầu (Dipterocarpus) đã tìm thấy các hoạt chất chống AIDS, chống viêm, chống vi khuẩn, chống nấm và chống oxy hóa. Đánh giá đa dạng di truyền giữa các loài và trong các loài rất quan trọng đối với các chương trình bảo tồn nguồn gen và nhân giống cây trồng. Do đó, nghiên cứu đa dạng di truyền các loài quý, hiếm, đang có nguy cơ tuyệt chủng sẽ hiểu biết hơn về quá trình di truyền, cung cấp những dữ liệu quan trọng cho việc phát triển các chiến lược bảo tồn và sử dụng bền vững các loài. Tuy nhiên, đến nay chúng ta thiếu các thông tin về đa dạng và cấu trúc di truyền nguồn gen quần thể tự nhiên của chúng. Nghiên cứu này sử dụng 9 cặp mồi SSR để điều tra biến dị di truyền ở mức độ quần thể và loài và đề xuất bảo tồn, quản lý và phục hồi hai loài này ở Việt Nam.

Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng mức độ biến đổi di truyền thấp và mức độ khác biệt di truyền quần thể cao của hai loài Dầu, liên quan đến hậu quả từ các tác động của con người và khoảng cách địa lý lớn giữa các quần thể. Môi trường sống tự nhiên của các loài Dầu đã bị phá hủy trong những thập kỷ gần đây do các hoạt động của con người, đặc biệt là sử dụng nhựa dầu và dầu thơm cho mục đích thương mại. Dựa trên kết quả nghiên cứu của chúng tôi đề xuất các chiến lược quản lý hiệu quả bao gồm cả bảo tồn nguyên vị và chuyển vị cho cả hai loài Dầu.

Hình ảnh cấu trúc di truyền quần thể của hai loài Dầu đang bị đe dọa ở Việt Nam: 03 quần thể Dầu mít (A) và 05 quần thể Dầu nước (B) dựa trên phân tích Bayesian

Nguồn tài liệu: Dinh Duy Vu, Thi Tuyet Xuan Bui, Minh Duc Nguyen, Syed Noor Muhammad Shah, Dinh Giap Vu, Yi Zhang, Minh Tam Nguyen, Xiao Hua Huang (2018). Genetic diversity and conservation of two threatened dipterocarps (Dipterocarpaceae) in southeast Vietnam. Journal of Forestry Research. First Online: 02 July 2018. https://link.springer.com/content/pdf/10.1007%2Fs11676-018-0735-1.pdf

Tin: TS. Vũ Đình Duy, Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam, VAST

Tin cùng loại