BIẾN ĐỔI GEN VÀ TỶ LỆ GIAO PHỐI CHÉO CỦA CÁC LOÀI DIPTEROCARPUS DYERI NHIỆT ĐỚI CÓ NGUY CƠ TUYỆT CHỦNG

Các nhà khoa học của Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam và một số chuyên gia trong nước đã tiến hành điều tra nghiên cứu loài thực vật Dầu Song Nàng, Dipterocarpus dyeri.

Dầu Song Nàng,Dipterocarpus dyeri là một loài có nguy cơ tuyệt chủng trong các khu rừng nhiệt đới thấp của Việt Nam bởi lẽ nơi sinh sống của chúng bị phân cắt và khai thác quá mức. Loài này đóng một vai trò quan trọng về kinh tế và sinh thái ở Việt Nam. Do tầm quan trọng và thiếu thông tin về sự đa dạng di truyền và thụ phấn của loài này, các nhà khoa học đã điều tra các thông số di truyền ở cây trưởng thành và cây con tái sinh của loài này trong hai quần thể tự nhiên với khoảng cách 10 km. Tám trình tự DNA đa hình đã được phân tích và cho thấy sự đa dạng di truyền ở cây trưởng thành cao, hệ số gen dị hợp tử quan sát từ 0.475 - 0.563, hệ số gen dị hợp tử kỳ vọng từ 0.551 - 0.649, và cây con tái sinh từ 0.47 - 0.513 và 0.576 - 0.685, tương ứng cho cả hai quần thể.

Kết quả nghiên cứu cho thấy sự khác biệt về đa dạng di truyền giữa nhóm cây trưởng thành là 0.123 và hai nhóm cây tái sinh là 0.188. Tuy nhiên, sự khác biệt là không đáng kể và chỉ ra rằng nơi sống bị phân cắt ảnh hưởng không đáng kể đến đa dạng di truyền. Dòng gen hoặc di chuyển gen giữa hai nhóm cây trưởng thành hoặc nhóm cây tái sinh vẫn còn cao (> 1), mặc dù giá trị này giảm nhẹ ở thế hệ sau. Phân tích thụ phấn đã chỉ ra rằng, tỷ lệ thụ phấn chéo của D. dyeri là cao (0,8). Mức độ sai khác giữa thụ phấn chéo đa locus và đơn locus của loài Dầu Song Nàng là tương đối cao (0,19 - 0,25) và có xu hướng cao khi có mối quan hệ cận noãn. Bảo tồn di truyền loài Dầu Song Nàng cũng được đề xuất trên cơ sở của thụ phấn chéo trong mỗi quần thể.

Hình 1. Mô hình allel trên cây trưởng thành và cây con

Nguồn tin: TS. Nguyễn Minh Tâm – Phòng Phân loại học & ĐDNG
Xử lý tin: Phòng Truyền thông & GDCĐ
Chi tiết bài báo: Journal of Tropical Forest Science 31(2): 259–267 (2019) Tam NM et al.https://doi.org/10.26525/jtfs2019.31.2.259267

Tin cùng loại