NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM SINH THÁI CỦA LOÀI TẮC KÈ ĐUÔI VÀNG (CNEMASPIS PSYCHEDELICA) TẠI VỊNH RẠCH GIÁ, TỈNH CÀ MAU

Các nhà khoa học của Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam, Viện Sinh thái và Tài nguyên Sinh Vật, Viện Hàn Lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam và Vườn Thú Cologne, Cộng hòa Liên Bang Đức đã thực hiện nghiên cứu ghi nhận các đặc điểm sinh thái, sinh cảnh sống của loài Tắc kè đuôi vàng.

Loài Tắc kè đuôi vàng (Cnemaspis psychedelica) được phát hiện và mô tả vào năm 2010 tại đảo Hòn Khoai, tỉnh Cà Mau. Do có kích thước nhỏ, màu sắc đặc biệt nên loài Tắc kè đuôi vàng nhanh chóng trở thành vật nuôi ưa thích để nuôi làm cảnh với giá trị rất cao.Nghiên cứu của Ngo và cs. (2016) ước tính kích cỡ quần thểcủa loài tại đảo Hòn Khoai, tỉnh Cà Mau là tương đối ổn định. Tuy nhiên, do diện tích đảo tương đối nhỏ, bên cạnh đó tác động từ phá hủy sinh cảnh để xây dựng cơ sở hạ tầng đang là nhân tố dẫn tới nguy cơ tuyệt chủng loài. Trên cơ sở đó, Nguyen và cs. (2016) đã đề xuất và đưa loài Thạch sùng mí cát bà vào trong Danh lục Đỏ thế giới IUCN xếp hạng Nguy cấp (EN), và phụ lục I trong công ước CITES. Tuy nhiên, nghiên cứu về đặc điểm sinh thái của loài và những yếu tố tác động tới loài vẫn chưa được quan tâm và tìm hiểu.

Hình 1:Sinh cảnh bám của loài Tắc kè đuôi vàng (Cnemaspis spychedelica) tại đảo Hòn Khoai, tỉnh Cà Mau.

Hình 2: Khảo sát thực địa và thả mẫu vật của nhóm nghiên cứu tạiđảo Hòn Khoai, tỉnh Cà Mau

Nghiên cứu tiến hành đo đạc và phân tích đặc điểm sinh cảnh sống của 569 cá thể Tắc kè đuôi vàng được ghi nhận. Kết quả ghi nhận được phân tích và so sánh giữa mùa khô và mùa mưa. Cụ thể, loài bám trên bề mặt có nhiệt độ cao hơn vào mùa khô 26.9 ± 0.77 °C (25.2–31.7 °C) so với mùa mưa 26.1 ± 1.48 °C (20.0–29.6 °C). Trong mùa mưa, các cá thể chủ yếu bám trên tảng đá nhỏ, ngoài ra ghi nhận phân bố ít hơn trên vách và trên cây (tương ứng 61%, 38% và 1%, n = 413). Mùa khô, loài bám chủ yếu trên vách đá (65%), ngoài ra còn bám trên tảng đá nhỏ, lá và cành cây (tương ứng 19%, 14% và 2%, n = 156). Nghiên cứu ghi nhận sự khác nhau giữa 2 mùa trong vị trí bám khi ghi nhận 38,5% số lượng loài bám bên ngoài đá vào mùa mưa, trong khi đó 56,7% số lượng ghi nhận vào mùa khô.Loài Tắc kè đuôi vàng lựa chọn vị trí bám có độ che phủcao hơn vào mùa khô (91,2%) so với mùa mưa (79,6%).

Nghiên cứu lần đầu ghi nhận ghi nhận loài Tắc kè đuôi vàng bị săn bắt ngoài tự nhiên và buôn bán trong nước tại các cửa hàng vật nuôi và trên các trang mạng xã hội. Ngoài ra,một số lượng từ 20 tới 70 cá thể thường xuyên được thu gom và vận chuyển trái phép sang Thái Lan và Indonesia để buôn bán và từ đó xuất khẩu sang các nước Châu Âu. Rất nhiều loài bò sát tại đảo Hòn Khoai bị săn bắt và ngâm rượu, trong đó có cả loài Tắc kè đuôi vàng. Nghiên cứu tiếp tục ghi nhận hoạt động phá hủy sinh cảnh của loài để xây dựng cơ sở hạ tầng. Do đó, chúng tôi đề xuất và nhấn mạnh sự cần thiết thực thi các biện pháp bảo tồn quần thể và sinh cảnh của loài ngoài tự nhiên.

Tin bài: Ngô Ngọc Hải - Phòng Bảo tồn Thiên nhiên, Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam, VAST

Xử lý tin: Phòng Truyền thông và GDCĐ

Nguồn: Ngo, N. H., Nguyen, Q, T., Nguyen, V. T., van Schingen, M., Ziegler, T. (2018): “Microhabitat selection and communal nesting in the insular Psychedelic Rock Gecko, Cnemaspis psychedelica, in Southern Vietnam with updated information on trade”. Nature Conservation. 31: 1-16.

Tin cùng loại