PHÁT HIỆN LOÀI THỰC VẬT MỚI Ở MYANMAR

Trong quá trình nghiên cứu tính đa dạng của chi Mộc hương (Aristolochia L.) ở Việt Nam và khu vực lân cận, các nhà khoa học thuộc Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam, Viện Hàn lâm Khoa học & Công nghệ Việt Nam, và Vườn Thực vật Nhiệt đới Xishuangbana, Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc vừa phát hiện và mô tả một loài thực vật mới cho khoa học, thuộc họ Mộc hương (Aristolochiaceae) ở Miến Điện, được đặt tên là Aristolochia bhamoensis T.V. Do & Jian W. Liu. Loài mới được mô tả trên cơ sở bộ mẫu đang được lưu giữ tại phòng tiêu bản HITBC và bộ sưu tập trong vườn bảo tồn, thuộc Vườn Thực vật Nhiệt đới Xishuangbana, Trung Quốc.

Loài mới Aristolochia bhamoensis được đặc trưng bởi những đặc điểm hình thái như: phần trên ống bao hoa màu trắng kem gồm các đường gân màu tím, bao hoa hình kèn trumpet, rộng 5-5,5 cm, môi gồm 3 thùy, bề mặt bên trong cánh môi có nhiều lông cứng màu tím, miệng tròn, rộng 3,2-3,5 cm, phần trên của họng hoa màu tím sậm, không có các đường sọc hay đốm, phân dưới màu với những đường kẻ sọc màu trắng, gymnostemium có 3 thùy ở đỉnh.

Các mẫu tiêu bản của loài này ở phòng tiêu bản HITBC bị định loại nhầm với loài Aristolochia cathcartii Hook.f. (phân bố ở khu vực Himalaya) bởi đặc điểm hình thái của bao hoa giống kèn trumpet và lá hình trứng hay trứng ngọn giáo. Tuy nhiên, loài mới có họng hoa màu tím với những đường kẻ sọc màu trắng, là đặc điểm hình thái khác biệt với họng hoa màu vàng với những đốm màu tím của loài Aristolochia cathcartii. Hơn nữa, loài Aristolochia bhamoensis có đặc điểm hình thái tương tự với loài A. faviogonzalezii T.V. Do, S. Wanke & C. Neinhuis (mới ghi nhận phân bố ở Việt Nam), nhưng có thể dễ dàng phân biệt với loài A. faviogonzalezii bởi một số đặc điểm hình thái của lá, màu sắc của bao hoa, đặc biệt là đặc điểm của họng hoa.

Bên cạnh mô tả đặc điểm hình thái của loài mới, chúng tôi cũng xây dựng khóa định loại cho 7 loài thuộc chi Aristolochia, phân chi Siphisia đã được ghi nhận ở Miến Điện. Kết quả nghiên cứu này vừa được đăng trên tạp chí chuyên ngành Nordic Journal of Botany https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/njb.01909

TS. Đỗ Văn Trường

Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam

Đặc điểm hình thái của Aristolochia bhamoensis T.V. Do & Jian W. Liu. (Ảnh: Jian W. Liu)

Tin cùng loại