PHÁT HIỆN LOÀI TỎI RỪNG MỚI Ở KHU BẢO TỒN SAO LL, TỈNH THỪA THIÊN HUẾ

Trong chương trình nghiên cứu đa dạng thực vật tại Khu Bảo tồn Sao la, tỉnh Thừa Thiên Huế, các nhà nghiên cứu thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Nga, Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam, Viện Nghiên cứu Khoa học Miền Trung thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã phát hiện và mô tả một loài thực vật mới thuộc chi Aspidistra (Convallariaceae) ở Khu bảo tồn Sao La, tỉnh Thừa Thiên Huế. Loài mới có tên khoa học là Aspidistra heterocvarpa Aver., Tillich & V.T. Pham var. echinata Aver., Tillich & T.A. Le tên thứ mới với nghĩa nhiều gai ở quả để phân biệt với thứ Aspidistra heterocarpa Aver., Tillich & V.T. Pham sp. nov.var. heterocarpa cùng công bố với vỏ quả không lông.

Chi Aspidistra Ker-Gawler hiện đang là một trong những nhóm phân loại phát hiện nhiều nhất của các loài thực vật có hoa. Dữ liệu hiện có cho thấy khu vực Trung Quốc, Lào và Việt Nam là trung tâm đa dạng loài lớn nhất của chi này.

Loài tỏi rừng, loài mới cho khoa học, đã được tìm thầy ở độ cao 500-550m so với mực nước biển. Đây là loài cỏ thân rễ đa niên, dựng đứng cao khoảng 40-50 cm, ít khi có nhành. Lá ít và sát nhau ở đỉnh. Phiến hình elip, hẹp ở gốc và đỉnh. Hoa không mùi, thường là 1 hoa trên thân đơn, hầu như không cuống, hoa không mở rộng. Bao hoa dạng bình nhỏ đường kính bao hoa 5,5-9 mm, ống bao loe thành 6 thùy, có màu tím sâu bên trong, ngoài màu trắng đến vàng.  Nhụy hình nấm, hơi hẹp, màu trắng, nhị 6, chèn vào giữa nhụy và thành bao hoa, phấn màu vàng nhạt. Trái quả hạch, 2-3 hạt, bề mặt quả bao phủ nhiều lông gai như ngón tay, màu nâu sẫm, đây là đặc điểm chính để nhận ra loài và phân biệt với A. heterocarpa var. heterocarpa

A. heterocvarpa var. echinata phân bố ở khu vực râm mát, dưới tán rừng nguyên sinh lá rộng thường xanh. Hiện tại, loài chỉ được phát hiện ở xã Thượng Quảng, huyện Nam Đông và xã A Roàng, huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế. Loài ra hoa bắt đầu từ tháng 10 -12 hàng năm. Hoa có kích thước nhỏ và khá ẩn, cần có chương trình nghiên cứu bảo tồn, nhân giống làm thuốc.

 


  

Hình: Hình ảnh về loài A. heterocvarpa var. echinata trong tự nhiên

 

Loài mới được công bố trên tạp chí chuyên ngành Nordic Journal of Botany, tập 36, số 7, năm 2018.

Tin: Vũ Tiến Chính

Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam, VAST

Tin cùng loại