PHÁT HIỆN VÀ MÔ TẢ LOÀI MỘT CHUỒN CHUỒN MỚI CHO KHOA HỌC CEPHALAESCHNA (ODONATA: ANISOPTERA: AESHNIDAE) TỪ MIỀN BẮC VIỆT NAM

Một loài chuồn chuồn mới cho khoa học, có tên là Cephalaeschna yanagisawai, vừa được phát hiện tại Vườn Quốc gia Hoàng Liên, thuộc địa phận tỉnh Lai Châu, Việt Nam.

Loài chuồn chuồn mới cho khoa học vừa được các nhà côn trùng học Nhật Bản (Akihiko Sasamoto) và Việt Nam (Vũ Văn Liên, Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam) mô tả, có tên khoa học là Cephalaeschna yanagisawai sp. nov. Loài mới được phát hiện tại Vườn quốc gia Hoàng Liên, thuộc địa phận tỉnh Lai Châu, độ cao 1900 -2000 m.

Giống Cephalaeschna Selys, 1883 là một nhóm các loài chuồn chuồn thuộc họ Aeshnidae, có kích thước cỡ trung bình, gồm 25 loài có tên hợp lệ, phân bố từ tây Afghanistan, qua dãy núi Himalaya, khu vực Đông Dương và nam Trung Quốc, đến Đài Loan ở phía đông. Hầu hết các loài thuộc giống này dường như hiếm gặp và có phân bố hạn chế ở các vùng rừng núi được bảo tồn tốt. Hiện tại, ở Việt Nam có 4 loài được biết đến từ miền Bắc và miền Trung. Tất cả đều là loài đặc hữu của Việt Nam, chưa thấy phân bố ở các quốc gia hay vùng lãnh thổ khác trên thế giới.

Việc phát hiện loài chuồn chuồn mới qua kiểm tra bộ sưu tập mẫu chuồn chuồn của ông Takashi Yanagisawa và ông Kozo Yashiro. Bộ sưu tập mẫu chuồn chuồn được thực hiện trong quá trình nghiên cứu ở khu vực rừng núi thuộc địa phậnVườn Quốc gia Hoàng Liên, tỉnh Lào Cai và Lai Châu, miền Bắc Việt Nam. Tên của loài lấy tên của ông Takashi Yanagisawa.

Một số hình ảnh về loài chuồn chuồn mới:

Hình1. Mặt bên của loài chuồn chuồn mới C. yanagisawai (thước tỷ lệ: 1cm) (Ảnh: Akihiko Sasamoto)

Hình 2. Cá thể đực loài C. yanagisawai (a, c –g: mẫu chuẩn holotype; b: mẫu phụ chuẩn paratype). (a): mặt trước của đầu; (b) mặt lưng ngực; (c); mặt lưng bụng; (d) phần phụ hậu môn nhìn từ mặt lưng (đường chấm biểu thị phần ẩn của epiproct); (e) phần phụ hậu môn nhìn từ mặt bên; (f) cơ quan dương vật nhìn từ mặt lưng; (g) cơ quan dương vật nhìn từ mặt bên. (Ảnh: Akihiko Sasamoto).

Hình 3. Mẫu phụ chuẩn Paratype con cái loài C. yanagisawai. (a) nhìn từ mặt bên; (b) mặt trước của đầu; (c) cuối bụng nhìn từ mặt bên; (d) S10 tergite nhìn từ mặt bụng. (Ảnh: Akihiko Sasamoto).

Bài báo mô tả loài chuồn chuồn mới được đăng trong tạp chí Zootaxa, số 4471 (2), trang 334–340 ( tháng 9, năm 2018).

Đường dẫn bài báo: https://doi.org/10.11646/zootaxa.4471.2.5

http://zoobank.org/urn:lsid:zoobank.org:pub:44EF0661-851A-4B9B-89DA-98AAE9197C93

Tin: Vũ Văn Liên
Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam, VAST

Tin cùng loại