CẤU TRÚC GEN VÀ BẢO TỒN LOÀI RÁI CÁ LÔNG MƯỢT LUTROGALE PERSPICILLATA PHÂN BỐ Ở CHÂU Á

Các nhà khoa học Việt Nam, Ý, Bồ Đào Nha, Singapore, Úc, Iraq, Ấn Độ, Pa-ki-xtan đã nghiên cứu và phân tích cấu trúc gen của loài Rái cá lông mượt Lutrogale perspicillata, hướng tới việc bảo tồn thích ứng cho loài. Hiện nay việc bảo tồn nguyên vị và bảo tồn chuyển vị các loài động vật nói chung nhằm bảo vệ các đặc tính di truyền của chúng ngày càng trở nên có ý nghĩa, đặc biệt trong thời đại sự thay thế các loài bản địa bằng các loài ngoại lai đang diễn ra nhanh chóng dưới sự thúc đẩy của sự tuyệt chủng Anthropocen.

Nghiên cứu này dựa trên đối tượng là loài rái cá lông mượt - L. perspicillata, chúng có vùng phân bố từ Pa-ki-xtan đến vùng Đông Dương, Iran và Iraq, đồng thời đây cũng là loài có nguy cơ tuyệt chủng. Dựa trên phân tích đoạn gen dài 307 Nu của vùng gen Cyt-b của 77 cá thể rái cá, kết quả cho thấy có 3 nhóm di truyền khác nhau thuộc các vùng phân bố (Trung Đông, Nam Á và Đông Nam Á). Tương ứng với ba phân loài: L. p. maxwelli, L. p. sindica L. p. perspicillata.

Các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng về di truyền loài L. p. perspicillata có sự lai tạo giữa loài Rái cá lông mượt L. perspicillata và loài Rái cá Vuốt bé (Aonyx cinereus) ở Sing-ga-po mặc dù các sai khác về hình thái là rõ ràng. Thông tin về địa lý sinh học phân tử nhằm tạo cơ sở cho việc hỗ trợ quản lý tại các cơ sở (ví dụ như sự trao đổi cá thẻ giữa các vườn thú hoặc thực hiện theo dõi di truyền của các cá thể Rái cá bị buôn bán bất hợp pháp) nhằm đưa ra được sự bảo tồn thích  nghi của loài.

Các cá thể thuộc loài Lutrogale perspicillata chứa đựng 18 kiểu haplotype khác nhau, phân trong 3 nhóm tương ứng với các điểm thu mẫu: nhóm Đông Nam Á (nhiều dạng Haplotype nhất), nhóm Nam Á, và nhóm Trung Đông (ít dạng Haplotype nhất). Kết quả này là dữ liệu cho việc xác định nguồn gốc các cá thể Rái cá lông mượt được thu giữ từ hoạt động buôn bán trái phép hoặc hỗ trợ cho việc xác định nguồn gốc mẫu vật tại các bảo tàng, các vườn thú.

Hình. Sơ đồ mạng lưới phân bố Haplotype của loài Lutrogaleperspicillata

Nguồn trích dẫn: Monica Guerrini, Giovanni Forcina, Marcus A.H. Chua, Meryl Theng, Omar F. Al-Sheikhly, Mukhtar K. Haba, Brij K. Gupta, Tahira Ruby, Tao T. Nguyen, Aleem A. Khan & Filippo Barbanera (2020). Spatial genetic structure in the vulnerable smooth-coated otter (Lutrogale perspicillata, Mustelidae): towards an adaptive conservation management of the species. Raffles Bulletin of Zoology, 68: 719–734. DOI: 10.26107/RBZ-2020-0084.

Nguồn tin: Nguyễn Thiên Tạo, Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam, VAST

Tin cùng loại